Mirjam Blumenthal: 'Tolken bij meertalige diagnostiek'

Elk nadeel heb z’n voordeel, zei Johan Cruijff eens. En zoals meestal, heeft hij gelijk. Heb ik me net voorgenomen een blog te beginnen, gebeurt er iets op mijn aandachtsgebeid dat de krant haalt:

Het kabinet vergoedt vanaf januari 2012 niet langer de kosten voor het gebruik van tolken in de gezondheidszorg. Patiënten, zijn zelf verantwoordelijk voor het machtig zijn van de Nederlandse taal", aldus het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in een Kamerbrief. Jaarlijks vergoedt de overheid nu ongeveer 166.000 vertaalde consulten. De maatregel, die het ministerie jaarlijks 19 miljoen euro moet besparen, heeft volgens partijen in de zorg ingrijpende gevolgen. “Dit leidt tot een flinke toevloed van zwaar getraumatiseerde vluchtelingen die onbehandeld rondlopen", zegt voorzitter Marleen Barth van GGZ Nederland, brancheorganisatie voor de geestelijke gezondheidszorg. “Wij hebben geen geld om tolken te betalen, en de vluchtelingen evenmin. Het wordt onmogelijk om niet-Nederlandstalige mensen te behandelen."

Ook in onze sector worden deze tolken gebruikt, maar niet alleen voor gesprekken met cliënten, ook voor assistentie bij de (taal)diagnostiek zelf.
Als een meertalig kind voor diagnostiek van een mogelijke taalstoornis wordt aangemeld bij een van onze ADC’s moet de logopedist of linguïst het onderscheid zien te maken tussen een taalstoornis of een taalachterstand. Om dat te kunnen doen moet zij (meestal ‘zij’…) de vorderingen van het kind in de taalontwikkeling in beide talen beoordelen. Want: is het kind in het Nederlands nog achter ten opzichte van eentalig Nederlandstalige kinderen doordat het nog bezig is Nederlands als tweede taal te leren of vertoont ook de eerste taal een achterstand / stoornis, ten opzichte wat je gezien de taalinput in die taal zou verwachten?

Bij het beoordelen van de taalontwikkeling in een taal die je zelf niet spreekt is de hulp van een professionele tolk vrijwel altijd de eerste keuze, als de kwaliteit van de diagnostiek gewaarborgd moet zijn. De tolk helpt door het kind bijvoorbeeld plaatjes te laten benoemen in de thuistaal, of door opgenomen video- of audio te beluisteren, neer te schrijven, en samen met de professional te interpreteren hoe het kind dat doet. Spreekt het kind in (goede) zinnen, spreekt het kind de klanken goed uit, gebruikt het de juiste woorden om een boodschap over te brengen? Ouders, familieleden en bekenden kunnen dat over het algemeen niet goed en betrouwbaar genoeg doen.

Uit de internationale literatuur is bekend dat het stellen van de juiste diagnose bij meertalige kinderen een moeilijk zaak is, waar relatief veel fouten mee gemaakt worden. Als men zich houdt aan de ‘beste praktijken‘ kunnen deze fouten grotendeels vermeden worden.
Als de maaregel doorgaat zullen er veel meer foute diagnoses komen: kinderen krijgen zorg die ze niet nodig hebben, en andere kinderen zullen zorg, of speciaal onderwijs, missen die ze hard nodig hebben.
Het hier niet mee eens? Teken dan de petitie!

Meer weten over het (juiste) gebruik van tolken? Stuur een e-mail aan Mirjam Blumenthal

Bron: NRC Handelsblad en Kentalis

http://www.kentalis.nl/Kentalis_C01/Modules/ItembankA/ItembankA_Item.asp?CustID=711&ComID=1&ModID=3675&ItemID=20624&MenuItemID=405&SessionID=73499276038429377548815136162&Time=94343